Height Master คืออะไร? วิธีใช้งาน Scope การสอบเทียบ และการดูแลรักษาให้แม่นยำ

Height Master คือเครื่องมือมาตรฐานด้านมิติที่ใช้สำหรับอ้างอิงความสูงหรือตั้งค่าความสูงในงานวัดละเอียด โดยตัวเครื่องมีลักษณะเป็นชุด Reference blocks หรือ Measuring blocks ที่จัดเรียงอยู่ภายในตัวเครื่อง เพื่อให้สามารถสร้างค่าความสูงอ้างอิงได้โดยไม่ต้องนำ Gauge Blocks หลายชิ้นมาประกอบรวมกันทุกครั้งเหมือนการใช้งาน Gauge Blocks แบบแยกชิ้น

ในเชิงการใช้งาน Height Master จึงมีความเกี่ยวข้องกับ Gauge Blocks อย่างใกล้ชิด เพราะอาศัยหลักการของ Block ที่มีค่าความยาวหรือความสูงอ้างอิง แต่ถูกออกแบบให้อยู่ในรูปของเครื่องมือที่ใช้งานสะดวกขึ้น เหมาะกับงานตั้งค่า ตรวจสอบ หรืออ้างอิงความสูงของเครื่องมือวัดและชิ้นงานในงานมิติ

Height Master ใช้ทำอะไร?

Height Master เป็นเครื่องมือวัดที่ใช้ในงานความสูงและงานมิติที่ต้องการความแม่นยำสูง โดยสามารถใช้เป็นมาตรฐานอ้างอิงสำหรับตั้งค่าหรือสอบเทียบเครื่องมือวัดที่เกี่ยวข้องกับความสูง เช่น Height Gauge หรือเครื่องมือวัดมิติอื่นๆ ที่ต้องอ้างอิงระดับความสูงจากฐานหรือ surface plate

ในต้นฉบับระบุว่า Height Master ใช้วัดความสูงและความลึกของงาน และเป็นเครื่องมือชนิดหนึ่งที่มีหลักการคล้ายกับ Gauge Blocks แต่ไม่ต้องใช้วิธีการรวมชิ้นเหมือน Gauge Blocks ทำให้สามารถใช้งานได้สะดวกและรวดเร็วกว่าในบางงาน

เมื่อใช้งาน ผู้ใช้อาจหมุนมือจับหรือกลไกปรับระดับ เพื่อให้ตัวเครื่องเคลื่อนที่ขึ้นหรือลงตามระยะที่ต้องการ โดยอาศัยกลไก feed หรือ micrometer feed ของเครื่อง ส่วนรูปแบบการอ่านค่าอาจแตกต่างกันตามรุ่นของเครื่องมือ บางรุ่นเป็นระบบ mechanical scale, counter และ micrometer scale ขณะที่บางรุ่นเป็น digital display หรือ LCD

Height Master ต่างจาก Gauge Blocks อย่างไร?

Gauge Blocks เป็นมาตรฐานความยาวที่ใช้ประกอบกันเพื่อสร้างค่าความยาวหรือความสูงที่ต้องการ ส่วน Height Master เป็นเครื่องมือที่รวมชุด block อ้างอิงไว้ภายในตัวเครื่อง ทำให้ผู้ใช้งานสามารถเลือกหรือปรับค่าความสูงได้สะดวกขึ้นโดยไม่ต้องประกอบ Gauge Blocks หลายชิ้นทุกครั้ง

กล่าวให้เข้าใจง่ายคือ Gauge Blocks เหมาะกับการสร้างค่าความยาวอ้างอิงแบบยืดหยุ่นโดยการรวมชิ้น ส่วน Height Master เหมาะกับการใช้งานที่ต้องการความรวดเร็ว ความสะดวก และการตั้งค่าความสูงซ้ำๆ ในงานตรวจสอบมิติ

ส่วนสำคัญของ Height Master ที่เกี่ยวข้องกับการสอบเทียบ

การสอบเทียบ Height Master มักเกี่ยวข้องกับค่าหลักหลายส่วน ได้แก่ Block Pitch, Block Feeding และ Parallelism ของผิว block ซึ่งแต่ละส่วนมีผลต่อความถูกต้องของค่าความสูงที่เครื่องมือแสดงหรืออ้างอิง

Block Pitch คืออะไร?

Block Pitch คือระยะห่างหรือค่าความสูงของ block ในแต่ละช่วงระยะของ Height Master การสอบเทียบ Block Pitch จึงเป็นการตรวจสอบว่าระยะของ block อ้างอิงในแต่ละช่วงยังมีค่าถูกต้องตามที่ควรเป็นหรือไม่

ในงานสอบเทียบ Block Pitch มักใช้ Gauge Block หรือ Long Gauge Block เป็นมาตรฐานเปรียบเทียบ เพื่อประเมินความถูกต้องของระยะในแต่ละช่วงของ Height Master

Block Feeding คืออะไร?

Block Feeding คือส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนที่หรือการ feed ของชุด block หรือกลไกปรับละเอียดของ Height Master ในต้นฉบับระบุว่า Block Feeding เป็นการสอบเทียบสเกลไมโครมิเตอร์ โดยสอบเทียบทั้งด้าน Forward และ Backward

ในเชิงการใช้งานจริง Block Feeding มีความเกี่ยวข้องกับความถูกต้องของการเคลื่อนที่ระยะสั้นของเครื่องมือ เช่น ช่วงการปรับละเอียดที่อาจเปรียบเทียบกับ Digital Length Gauge หรือเครื่องมือมาตรฐานด้านความยาวที่มีความละเอียดสูง

Parallelism สำคัญอย่างไร?

ก่อนการสอบเทียบ Height Master ควรมีการตรวจสอบค่าความขนานของผิวหน้าสัมผัส หรือ Parallelism ของ Block เพราะผิว Block เป็นส่วนที่ใช้สัมผัสหรืออ้างอิงค่าความสูงโดยตรง หากผิวหน้าสัมผัสไม่ขนานหรือมีความเสียหาย อาจส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของผลการสอบเทียบ

Parallelism จึงเป็นหนึ่งในคุณสมบัติที่ควรให้ความสำคัญ โดยเฉพาะในเครื่องมือที่ใช้ reference blocks เป็นส่วนอ้างอิงหลักของการวัด

Height Master สอบเทียบอะไรบ้าง?

จากเนื้อหาต้นฉบับ รายการสอบเทียบหลักของ Height Master ประกอบด้วย

1. การสอบเทียบ Height Master แบบ Block Feeding
2. การสอบเทียบ Height Master แบบ Block Pitch

ก่อนการสอบเทียบควรมีการตรวจสอบค่าความขนานของผิวหน้าสัมผัสของ Height Master หรือ Parallelism ด้วย เพื่อให้มั่นใจว่าผิวอ้างอิงของ block อยู่ในสภาพเหมาะสมต่อการสอบเทียบ

Scope การสอบเทียบ Height Master จากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)

บริษัท แคลิเบรชั่น แลบอราทอรี จำกัด มี Scope การสอบเทียบ Height Master จากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ดังนี้

1.Scope  จากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)

 

Height master (Block pitch)	5 mm to 310 mm	1.2 μm	In – house method : Wl-305-115 by comparison with gauge block and long gauge block
	> 310 mm to 460 mm	1.6 μm
	> 460 mm to 610 mm	1.9 μm
Height master (Block feeding)	0 mm to 10 mm	0.70 μm	In – house method : Wl-305-115 by comparison with digital length gauge

 

Scope การสอบเทียบ Height Master จาก ANSI National Accreditation Board (ANAB)

Scope การสอบเทียบที่บริษัท แคลิเบรชั่น แลบอราทอรี ได้รับมีอะไรบ้าง

2.Scope จาก ANSI National Accreditation Board (ANAB)

Height Master (Block Pitch)	(5 to 90) mm	0.2 μm	In house method: CLC-CPDA-03 by Comparison with Gauge Blocks
	(90 to 130) mm	0.3 μm
	(130 to 150) mm	0.5 μm
	(150 to 370) mm	0.6 μm
	(370 to 570) mm	0.7 μm
	(570 to 600) mm	0.8 μm
Height Master (Block Feeding )	(0 to 20) mm	0.7 μm	In house method: CLC-CPDA-03 by Comparison with Digital Length Gauge

**Block Pitch  เป็นการสอบเทียบระยะห่างของ Gauge Blocks ในแต่ละช่วงระยะ

**Block Feeding เป็นการสอบเทียบสเกลไมโครมิเตอร์ โดยสอบเทียบทั้งด้าน Forward และ Backward

 

วิธีการสอบเทียบ Height Master โดยภาพรวม

การสอบเทียบ Height Master เป็นการเปรียบเทียบค่าของเครื่องมือกับมาตรฐานอ้างอิงที่มีความน่าเชื่อถือ เช่น Gauge Blocks, Long Gauge Blocks หรือ Digital Length Gauge ขึ้นอยู่กับรายการสอบเทียบ

สำหรับ Block Pitch จะเน้นตรวจสอบค่าระยะของ block ในแต่ละช่วง โดยใช้ Gauge Blocks หรือ Long Gauge Blocks เป็นมาตรฐานเปรียบเทียบ ส่วน Block Feeding จะเน้นตรวจสอบความถูกต้องของการเคลื่อนที่หรือการปรับละเอียดของเครื่องมือ โดยเปรียบเทียบกับ Digital Length Gauge

ผลการสอบเทียบควรแสดงช่วงการวัด ค่าความคลาดเคลื่อน ค่าความไม่แน่นอนในการวัด วิธีการสอบเทียบ และข้อมูลการสอบกลับได้ของมาตรฐานที่ใช้ เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถนำผลไปใช้อ้างอิงในระบบคุณภาพได้อย่างเหมาะสม

การดูแลรักษา Height Master

การดูแลรักษา Height Master มีความสำคัญมาก เพราะผิวหน้าของ block และกลไกการปรับระดับมีผลโดยตรงต่อความถูกต้องของค่าการวัดและผลการสอบเทียบ

ควรทำความสะอาด Height Master และผิว block ด้วยวิธีที่เหมาะสมตามคำแนะนำของผู้ผลิตหรือแนวปฏิบัติของห้องปฏิบัติการ สำหรับ Gauge Blocks โดยทั่วไปมักใช้ตัวทำละลายที่เหมาะสมหรือแอลกอฮอล์ที่ไม่ทิ้งคราบ และควรใช้ผ้าไร้ขุยเพื่อลดความเสี่ยงต่อรอยขีดข่วน

ควรตรวจสอบการหมุนหรือการเลื่อนระดับของ Height Master เพื่อให้มั่ว่าไม่มีอาการฝืด ติดขัด หรือมีลักษณะบิดเกลียวผิดปกติ เพราะอาการเหล่านี้อาจส่งผลต่อความถูกต้องของการ feed และการอ่านค่า

ควรหลีกเลี่ยงการทำให้ฐานของ Height Master เกิดการสึกจากการเลื่อนหรือการใช้งานที่ไม่เหมาะสม เพราะฐานเป็นส่วนสำคัญต่อการตั้งเครื่องบน surface plate หรือพื้นที่อ้างอิง

ควรระวังผิวหน้าของ Gauge Block หรือ Measuring Block ไม่ให้เกิดรอยขีดข่วน รอยแตกร้าว สนิม หรือรอยบิ่น เนื่องจากความเสียหายเหล่านี้อาจส่งผลต่อการสัมผัส การอ้างอิงระยะ และผลการสอบเทียบ

เมื่อนำ Height Master ส่งสอบเทียบกับห้องปฏิบัติการ ควรใส่ในกล่องไม้หรือกล่องบรรจุของเครื่องมือ หากไม่มีกล่องเดิม ควรใช้วัสดุกันกระแทกห่อหุ้มเครื่องมือให้แน่นหนา เพื่อป้องกันการกระแทก ความเสียหายของตัวเครื่อง และรอยขีดข่วนบนผิวหน้า block

Checklist ก่อนส่ง Height Master สอบเทียบ

ก่อนส่ง Height Master สอบเทียบ ควรตรวจสอบเบื้องต้นดังนี้

1. ตรวจสอบว่าตัวเครื่องอยู่ในกล่องหรือบรรจุภัณฑ์ที่ปลอดภัย
2. ตรวจสอบผิว block ว่าไม่มีรอยบิ่น รอยแตก สนิม หรือรอยขีดข่วนชัดเจน
3. ตรวจสอบว่ากลไกการหมุนหรือการ feed ไม่มีอาการฝืดหรือติดขัดผิดปกติ
4. ทำความสะอาดเครื่องมือด้วยวิธีที่เหมาะสมก่อนบรรจุ
5. หลีกเลี่ยงการวางของหนักทับตัวเครื่อง
6. ระบุข้อมูลเครื่องมือ เช่น รุ่น หมายเลขเครื่อง และช่วงการใช้งานที่ต้องการสอบเทียบ
7. แจ้งห้องปฏิบัติการหากเครื่องเคยตก กระแทก หรือมีอาการผิดปกติระหว่างใช้งาน

Checklist นี้ช่วยลดความเสี่ยงที่เครื่องมือจะเสียหายระหว่างขนส่ง และช่วยให้ห้องปฏิบัติการประเมินสภาพเครื่องมือก่อนสอบเทียบได้ชัดเจนขึ้น

ทำไมต้องสอบเทียบ Height Master?

Height Master เป็นเครื่องมือที่ใช้เป็นมาตรฐานอ้างอิงด้านความสูงและมิติ หากค่าของเครื่องมือคลาดเคลื่อน อาจส่งผลต่อการตั้งค่าเครื่องมือวัดอื่น ผลการตรวจสอบชิ้นงาน และความน่าเชื่อถือของระบบควบคุมคุณภาพ

การสอบเทียบ Height Master จึงช่วยยืนยันว่าเครื่องมือยังให้ค่าที่ถูกต้องภายในช่วงการใช้งานที่กำหนด และสามารถนำผลไปใช้อ้างอิงในงานตรวจสอบมิติ งานควบคุมคุณภาพ และระบบมาตรฐานขององค์กรได้

Height Master คือเครื่องมือมาตรฐานด้านมิติที่ใช้สำหรับอ้างอิงหรือตั้งค่าความสูง โดยมีชุด block อ้างอิงอยู่ภายในตัวเครื่อง ช่วยให้ใช้งานได้สะดวกกว่าการประกอบ Gauge Blocks หลายชิ้นในบางสถานการณ์

การสอบเทียบ Height Master มักพิจารณาหลักๆ ที่ Block Pitch และ Block Feeding รวมถึงควรตรวจสอบ Parallelism ของผิว block ก่อนการสอบเทียบ เพราะค่าทั้งหมดนี้มีผลต่อความถูกต้องของเครื่องมือโดยตรง

สำหรับการใช้งานในระบบคุณภาพ ควรเลือกห้องปฏิบัติการที่มี Scope การสอบเทียบชัดเจน มีวิธีการสอบเทียบที่ตรวจสอบได้ และสามารถแสดงค่าความไม่แน่นอนในการวัดอย่างเหมาะสม เพื่อให้ผลการสอบเทียบของ Height Master มีความน่าเชื่อถือและใช้งานได้อย่างมั่นใจ

 

MKS