ทำความรู้จัก และ วิธีการอ่านค่า Liquid In Glass Thermometer

Liquid in Glass Thermometer เป็นเครื่องมือวัดทางอุณหภูมิ ซึ่งมีลักษณะเป็นแท่งแก้วและมีของเหลวบรรจุอยู่ภายในท่อ Capillary โดยทั่วไปจะเป็นของเหลวจำพวกแอลกอฮอล์และปรอท ซึ่งของเหลวในท่อ Capillary จะมีการขยายหรือหดตัวเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ โดยจะขยายตัวเมื่ออุณหภูมิสูงและหดตัวเมื่ออุณหภูมิต่ำ เราสามารถแบ่งชนิดของเครื่องมือวัดนี้ตามลักษณะการใช้งานออกได้เป็น 3 ชนิด ดังนี้

ส่วนประกอบของ Liquid in Glass Thermometer

Liquid in Glass Thermometer ประกอบด้วยส่วนหลักดังนี้

• กระเปาะบรรจุของเหลว (Bulb) — อยู่ด้านล่างสุดของแท่งแก้ว ทำหน้าที่เก็บของเหลวที่ใช้วัดอุณหภูมิ
• ท่อ Capillary — ท่อเล็กภายในแท่งแก้วที่ของเหลวขยายตัวขึ้นไปตามอุณหภูมิที่เพิ่มขึ้น
• สเกล (Scale) — ขีดแสดงค่าอุณหภูมิบนตัวแท่งแก้ว
• กระเปาะรับของเหลวส่วนเกิน — กระเปาะเล็กบริเวณด้านบนสุดของแท่งแก้ว ทำหน้าที่รองรับของเหลวที่อาจล้นเมื่อวัดอุณหภูมิสูงเกินย่านใช้งาน

ลักษณะการทำงานของเครื่องมือวัด

1. การจุ่มแบบทั้งหมด (Total Immersion)

เทอร์โมมิเตอร์ชนิดนี้จะจุ่มจนถึงขีดสเกลที่ต้องการใช้งาน เช่น ต้องการใช้งานที่อุณหภูมิ 10 °C จะต้องจุ่มจนถึงสเกลบอกอุณหภูมิ 10 °C โดยให้สเกลอยู่สูงกว่าระดับผิวของของเหลวไม่เกิน 1 สเกล และจะต้องตั้งฉากกับผิวของของเหลว

2. การจุ่มแบบบางส่วน (Partial Immersion)

Thermometer ชนิดนี้จะมีการบอกระยะการจุ่มที่ชัดเจน โดยทั่วไปจะมีขีดหรือตัวเลขบ่งบอกที่ตัวของเครื่องมือ ซึ่งในการใช้งานจะต้องจุ่มตามระยะที่กำหนดไว้ โดยให้ขีดที่กำหนดระยะจุ่มอยู่ในระดับเดียวกับผิวของของเหลว และจะต้องตั้งฉากกับผิวของของเหลวเช่นเดียวกัน

3. การจุ่มแบบทั้งตัว (Complete Immersion)

เทอร์โมมิเตอร์ชนิดนี้จะจุ่มทั้งตัว โดยตัวสร้างอุณหภูมิจะต้องเป็นแบบใส เพื่อให้สามารถมองเห็นได้ขณะสอบเทียบหรือขณะที่ใช้งาน Thermometer ชนิดนี้สามารถใช้วัดอุณหภูมิในอากาศได้อีกด้วย

สรุปเปรียบเทียบชนิดการจุ่มของ Liquid in Glass Thermometer

ชนิดการจุ่ม	ลักษณะการใช้งาน
Total Immersion (จุ่มทั้งหมด)	จุ่มจนถึงขีดสเกลที่ต้องการอ่านค่า โดยให้สเกลอยู่สูงกว่าระดับผิวของเหลวไม่เกิน 1 สเกล และตั้งฉากกับผิวของเหลว
Partial Immersion (จุ่มบางส่วน)	มีขีดหรือตัวเลขบอกระยะจุ่มที่ตัวเครื่องมือ ต้องจุ่มให้ขีดนั้นอยู่ระดับเดียวกับผิวของเหลว และตั้งฉากกับผิวของเหลว
Complete Immersion (จุ่มทั้งตัว)	จุ่มเครื่องมือทั้งตัว ตัวกลางที่สร้างอุณหภูมิควรเป็นแบบใสเพื่อให้มองเห็นสเกลขณะใช้งาน สามารถใช้วัดอุณหภูมิในอากาศได้

 

Trick: การเลือกชนิดของเหลว

ของเหลวมีหลายชนิด แต่ที่นิยมบรรจุลงในหลอด Capillary มี 2 ชนิด คือ ปรอทและแอลกอฮอล์ โดยการเลือกใช้ควรเลือกตามย่านการใช้งานจริง หากใช้งานที่อุณหภูมิต่ำควรเลือกชนิดของเหลวที่บรรจุเป็นแอลกอฮอล์ เนื่องจากมี Sensitivity สูง มีความว่องไวต่อการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิมากกว่าปรอทและมีราคาถูก ส่วนที่อุณหภูมิสูงควรเลือกใช้แบบปรอท เนื่องจากแอลกอฮอล์มีจุดเดือดที่ค่อนข้างต่ำ ง่ายต่อการเปลี่ยนสถานะจากของเหลวกลายเป็นไอ ทำให้เครื่องมือเกิดการเสียหายได้ง่าย

สรุปชนิดของเหลวที่บรรจุใน Liquid in Glass Thermometer และการใช้งานที่เหมาะสม

ชนิดของเหลวในหลอด	ลักษณะการใช้งาน
ปรอท (Mercury)	เหมาะกับงานที่อุณหภูมิสูง เพราะปรอทมีจุดเดือดสูงกว่าแอลกอฮอล์ จึงไม่เปลี่ยนสถานะเป็นไอง่าย
แอลกอฮอล์ผสมสี (Alcohol)	เหมาะกับงานที่อุณหภูมิต่ำ มี Sensitivity สูง ไวต่อการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิมากกว่าปรอท และมีราคาถูกกว่า

วิธีการอ่านค่าเครื่องมือ

การอ่านค่านั้น ผู้อ่านจะต้องอ่านให้ของเหลวที่บรรจุในหลอดอยู่ในระดับสายตา โดยถ้าเป็นชนิดที่บรรจุด้วยปรอท ให้อ่านตัวเลขบริเวณส่วนโค้งบนสุดของของเหลว ส่วนเทอร์โมมิเตอร์ชนิดแอลกอฮอล์ 

รูปแสดง เครื่องมือชนิดบรรจุด้วยปรอท(ก) และแอลกอฮอล์(ข)

วิธีการเก็บรักษาเครื่องมือ Liquid in Glass Thermometer

1. เครื่องมือวัดสำหรับใช้งานอุณหภูมิมากกว่า 10 °C จะต้องวางระนาบกับพื้น และควรมีวัสดุที่สามารถกันกระแทกได้ หรือให้ Chamber ที่บรรจุของเหลวอยู่ต่ำกว่าด้าน Scale
2. เครื่องมือวัดสำหรับใช้งานอุณหภูมิน้อยกว่า 10 °C จะต้องวางตั้งฉากกับพื้น และควรมีวัสดุที่สามารถกันกระแทกได้
3. ก่อนการใช้งานเครื่องมือทุกครั้ง ควรทำการทวนสอบเครื่องมือด้วยจุดเยือกแข็งของน้ำ (Ice Point) ก่อนเสมอ

การเคลื่อนย้ายและขนส่ง Liquid in Glass Thermometer

ก่อนเคลื่อนย้ายหรือขนส่ง ควรตรวจสอบย่านการวัด (Range) ของเครื่องมือแต่ละตัวให้ชัดเจน หากย่านการวัดครอบคลุมอุณหภูมิติดลบ ต้องควบคุมอุณหภูมิระหว่างขนส่งให้เหมาะสม เพื่อป้องกันความเสียหายของของเหลวและแท่งแก้ว โดยยึดหลักการจัดวางเดียวกับหัวข้อการเก็บรักษาข้างต้น (อุณหภูมิใช้งานมากกว่า 10 °C วางระนาบกับพื้น / น้อยกว่า 10 °C วางตั้งฉากกับพื้น) และควรมีวัสดุกันกระแทก 

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Liquid in Glass Thermometer ควรเลือกชนิดของเหลวแบบใด?

หากใช้งานที่อุณหภูมิต่ำ ควรเลือกชนิดที่บรรจุแอลกอฮอล์ เพราะไวต่อการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิและราคาถูกกว่า หากใช้งานที่อุณหภูมิสูง ควรเลือกชนิดปรอท เพราะมีจุดเดือดสูงกว่าจึงไม่เปลี่ยนเป็นไอง่าย

ก่อนใช้งาน Liquid in Glass Thermometer ต้องทำอะไรบ้าง?

ควรทวนสอบเครื่องมือด้วยจุดเยือกแข็งของน้ำ (Ice Point) ก่อนใช้งานทุกครั้ง และอ่านค่าโดยให้สเกลอยู่ในระดับสายตาขนานกับพื้น

บริการสอบเทียบ Liquid in Glass Thermometer โดย CLC

บริษัท แคลิเบรชั่น แลบอราทอรี จำกัด (Calibration Laboratory – CLC) ให้บริการสอบเทียบ Liquid in Glass Thermometer ชนิด Partial Immersion และ Total Immersion ด้วยวิธี Comparison with IPRT Standard ดูรายละเอียดบริการเพิ่มเติมได้ที่ บริการสอบเทียบ Temperature & Humidity 

ผู้เขียน L3

 

 

 

—

ขอใบเสนอราคา    ติดต่อเรา

พูดคุยกับเรา