ในงานห้องปฏิบัติการ ปิเปตคือเครื่องมือที่อยู่กับเราเกือบตลอดวัน ตั้งแต่เตรียมสาร แบ่งตัวอย่าง เจือจาง ไปจนถึงเริ่มชุดใหม่ ความแม่นยำของปริมาตรตั้งแต่ต้นมีผลต่อผลงานทั้งกระบวนการ หากคลาดเคลื่อนตั้งแต่แรก ขั้นตอนข้างหลังอาจต้องทำใหม่ทั้งชุด DLAB HiPette เป็นไมโครปิเปตแบบกลไกที่ปรับปริมาตรได้ ออกแบบมาเพื่อการใช้งานซ้ำบ่อยในงานประจำวัน บทความนี้สรุปจุดเด่น สเปก การดูแล และบริการสอบเทียบที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยให้เลือกรุ่นได้เหมาะกับงาน
DLAB HiPette คืออะไร
HiPette เป็นไมโครปิเปตแบบกลไก (mechanical pipette) ชนิดปรับปริมาตรได้ จุดเด่นสำหรับงานที่ต้องทำซ้ำบ่อยคือรูปทรงที่คำนึงถึงการจับถือ น้ำหนักเบา กลไกกดที่ใช้แรงน้อย ระบบล็อกปริมาตร ช่องแสดงค่าที่อ่านสะดวก และการถอดดูแลรักษาได้ คุณสมบัติเหล่านี้ช่วยให้ควบคุมขั้นตอนการทำงานได้ต่อเนื่องและดูแลรักษาได้ในระยะยาว
จุดเด่นที่ตอบโจทย์การทำงานประจำวัน
นำเข้าเครื่อง Autoclave ได้
รองรับการนึ่งฆ่าเชื้อ ช่วยจัดการเครื่องมือสำหรับงานที่ต้องควบคุมการปนเปื้อน (ดูเงื่อนไขการนึ่งในหัวข้อ “การนึ่งฆ่าเชื้อตามคู่มือ”)
น้ำหนักเบา จับถือสะดวก
เมื่อต้องย้ายตัวอย่างต่อเนื่องหลายหลอด น้ำหนักที่เบาช่วยลดความล้า เมื่อใช้ร่วมกับการพักมือและจัดท่าทางที่เหมาะสม ก็ช่วยให้ทำงานได้ต่อเนื่องขึ้น
ระบบล็อกปริมาตร
เมื่อตั้งปริมาตรและตรวจตัวเลขแล้ว สามารถล็อกค่าไว้ได้ เหมาะกับงานที่ใช้ปริมาตรเดิมซ้ำหลายครั้ง ช่วยลดโอกาสเผลอหมุนเปลี่ยนค่าระหว่างจับใช้งาน ทั้งนี้ยังควรเหลือบตรวจค่าก่อนเริ่มงานแต่ละชุดตามปกติ โดยเฉพาะวันที่สลับใช้หลายปริมาตร
ถอดดูแลและบำรุงรักษาได้สะดวก
ถอดส่วนประกอบตามคู่มือเพื่อตรวจคราบและสภาพชิ้นส่วนได้ เมื่อทำร่วมกับการตรวจสอบสมรรถนะและการสอบเทียบตามแผน จะช่วยรักษาความพร้อมของเครื่องในระยะยาว
ตารางสเปก DLAB HiPette (Single-Channel)
| ช่วงปริมาตร | ความละเอียด | Accuracy (ค่าคลาดเคลื่อน %)* | Precision (ความสม่ำเสมอ %)* |
|---|---|---|---|
| 0.1–2.5 µL | 0.002 µL | ±1.4 ถึง ±12.0 | ±0.7 ถึง ±6.0 |
| 0.5–10 µL | 0.01 µL | ±1.0 ถึง ±2.5 | ±0.4 ถึง ±1.8 |
| 2–20 µL | 0.02 µL | ±1.0 ถึง ±5.0 | ±0.3 ถึง ±1.5 |
| 5–50 µL | 0.05 µL | ±0.9 ถึง ±3.0 | ±0.3 ถึง ±1.6 |
| 10–100 µL | 0.1 µL | ±0.8 ถึง ±3.0 | ±0.2 ถึง ±1.0 |
| 20–200 µL | 0.2 µL | ±0.6 ถึง ±2.5 | ±0.2 ถึง ±0.7 |
| 30–300 µL | 0.2 µL | ±0.6 ถึง ±2.5 | ±0.2 ถึง ±0.7 |
| 100–1000 µL | 1 µL | ±0.6 ถึง ±3.0 | ±0.2 ถึง ±0.6 |
| 1000–5000 µL | 5 µL | ±0.6 ถึง ±1.2 | ±0.2 ถึง ±0.3 |
| 2000–10000 µL | 10 µL | ±0.6 ถึง ±1.5 | ±0.2 ถึง ±0.3 |
* ค่าแสดงเป็นช่วง (จากปริมาตรสูงสุดถึงต่ำสุดของแต่ละรุ่น) ค่าจริงขึ้นกับปริมาตรทดสอบและรุ่น ทดสอบแบบ gravimetric ด้วยน้ำกลั่นที่ 22°C
การนึ่งฆ่าเชื้อ (Autoclave) ตามคู่มือ
ตามคู่มือ HiPette ควรนึ่งที่ 121°C ความดัน 1 atm เป็นเวลา 20 นาที ห่อปิเปตด้วยผ้าก๊อซก่อนนึ่ง หลังนึ่งผึ่งให้แห้งประมาณ 12 ชั่วโมงก่อนนำกลับมาใช้ และหล่อลื่นแหวนซีลกับลูกสูบหลังนึ่งครบทุก 10 รอบ แนะนำให้ตรวจสอบคู่มือฉบับที่มากับรุ่นที่จำหน่าย และยืนยันขอบเขต (ทั้งตัว/เฉพาะส่วนล่าง)
ก่อนดูดหยดแรก ควรตรวจอะไรบ้าง
ก่อนหยิบใช้ ควรดูช่วงปริมาตรและสถานะการสอบเทียบก่อน จากนั้นตรวจสภาพเครื่อง เลือกทิปให้เหมาะ แล้วค่อยตั้งค่า การใส่ทิปควรพอดี ไม่ต้องกดกระแทกแรงเพื่อให้รู้สึกว่าแน่น หากทิปไม่เข้ากัน การใส่แรงก็ไม่ช่วยแก้ต้นเหตุ จึงควรให้ความสำคัญกับทิปพอ ๆ กับตัวปิเปต เพราะทั้งสองต้องทำงานร่วมกัน
ตอนดูดตัวอย่าง ควรรักษาจังหวะให้สม่ำเสมอ ไม่รีบปล่อยปุ่มกลับ และสังเกตของเหลวในทิปไปด้วย หากเห็นฟอง มีหยดรั่ว หรือระดับของเหลวผิดปกติ ให้หยุดตรวจก่อน ไม่ปล่อยผ่านเพียงเพราะยังเหลืออีกหลายตัวอย่าง เมื่อเปลี่ยนตัวอย่างให้เปลี่ยนทิปตามขั้นตอนเพื่อป้องกันการปนเปื้อน
ของเหลวหนืดหรือเกิดฟอง: เลือกเทคนิคให้เหมาะ
ของเหลวที่หนืดหรือเกิดฟองง่ายอาจต้องใช้เทคนิคที่ต่างออกไป เช่น reverse pipetting หรือเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะกับชนิดของของเหลว โดยปฏิบัติตามคู่มือและวิธีปฏิบัติงานของห้องปฏิบัติการ ไม่ควรใช้เทคนิคเดียวกับของเหลวทุกชนิด เพราะลักษณะของสารต่างกันมีผลต่อความแม่นยำ
ใช้ทุกวันอย่างไรให้คุ้ม
เริ่มจากเลือกปิเปตให้เหมาะกับปริมาตรที่ต้องใช้ ไม่หยิบเครื่องเดิมทำทุกงานเพียงเพราะวางอยู่ใกล้มือ และไม่ฝืนปรับค่าเกินช่วงของเครื่อง ก่อนเริ่มงานควรเรียงหลอด เตรียมทิป และวางลำดับการทำงานให้พร้อม ยิ่งต้องเปลี่ยนปริมาตรหลายครั้ง ยิ่งต้องจัดขั้นตอนให้ชัด จะได้ไม่สับสนว่าหลอดไหนทำแล้วหรือยัง และตอนนี้ตั้งค่าไว้เท่าไร
ถ้าใช้เครื่องร่วมกันหลายคน การเก็บกลับที่เดิมและแจ้งเมื่อพบอาการผิดปกติจะช่วยได้มาก คนถัดไปจะได้ไม่ต้องเสียเวลาตามหาเครื่อง หรือหยิบเครื่องที่มีปัญหาไปใช้โดยไม่รู้ตัว ความคุ้มค่าจึงรวมถึงตัวอย่างที่ไม่ต้องเสีย สารที่ไม่ต้องเตรียมซ้ำ และเวลาที่ใช้ทำงานได้เต็มที่
หลังใช้งาน: ทำความสะอาดและจัดเก็บ
หลังใช้งาน ควรถอดทิปและตรวจดูว่ามีคราบหรือของเหลวติดอยู่หรือไม่ จากนั้นทำความสะอาดตามวิธีที่เหมาะกับชนิดของสารและตัวเครื่อง หากยังมีของเหลวอยู่ในทิป ไม่ควรวางปิเปตในแนวนอน เพราะของเหลวอาจไหลย้อนเข้าสู่ภายในเครื่อง
เมื่อทำความสะอาดเรียบร้อยแล้ว ควรจัดเก็บปิเปตในแนวตั้งบนแท่นหรือในตำแหน่งที่ห้องปฏิบัติการกำหนด หากระหว่างใช้งานพบว่าปุ่มกดฝืด มีหยดรั่ว หรือมีอาการผิดปกติ ควรบันทึกและแจ้งผู้รับผิดชอบ เพื่อให้ตรวจประเมินก่อนนำเครื่องกลับไปใช้งาน
เครื่องยังกดได้ ไม่ได้แปลว่าปริมาตรยังถูกต้อง
ความคลาดเคลื่อนของปริมาตรไม่ได้มองเห็นด้วยตาเสมอไป บางครั้งปิเปตยังดูปกติและกดใช้งานได้ แต่ไม่สามารถยืนยันได้เองว่าปริมาตรที่จ่ายยังอยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้ จึงควรตรวจสถานะการสอบเทียบและผลการตรวจสอบตามรอบที่ห้องปฏิบัติการกำหนด
การพิจารณาผลควรดูว่าค่าความคลาดเคลื่อนและความสม่ำเสมอของการจ่ายผ่านเกณฑ์ที่เหมาะกับงานหรือไม่ การมีใบรับรองเพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าเครื่องเหมาะกับทุกงาน เพราะเกณฑ์ยอมรับอาจแตกต่างกันตามลักษณะการใช้งาน
หากปิเปตตกกระแทก ผ่านการซ่อม หรือมีอาการดูดจ่ายผิดปกติ ควรพักเครื่องและตรวจประเมินก่อนนำกลับไปใช้กับตัวอย่างจริง
การสอบเทียบไมโครปิเปตตามมาตรฐาน ISO 8655:2022
ISO 8655:2022 เป็นชุดมาตรฐานสำหรับเครื่องมือวัดปริมาตรแบบลูกสูบ รวมถึงปิเปต โดย ISO 8655-2:2022 ระบุข้อกำหนดด้านสมรรถนะและค่าความคลาดเคลื่อนสูงสุด ส่วน ISO 8655-6:2022 ระบุวิธีอ้างอิงสำหรับการวัดปริมาตรแบบ Gravimetric
สำหรับปิเปตแบบปรับปริมาตร การทดสอบตาม ISO 8655-6 ครอบคลุมปริมาตร nominal, 50% ของ nominal และค่าที่มากกว่าระหว่างขีดจำกัดล่างของช่วงใช้งานกับ 10% ของ nominal โดยทดสอบอย่างน้อย 10 ครั้งต่อปริมาตร ทั้งนี้ควรพิจารณาวิธีทดสอบและเกณฑ์ยอมรับตามมาตรฐาน วิธีปฏิบัติของห้องปฏิบัติการ และข้อกำหนดของงาน
ผลสอบเทียบช่วยประเมินค่าความคลาดเคลื่อนและความสม่ำเสมอของปิเปต ณ เวลาที่ทดสอบ ส่วนการรักษาสมรรถนะระหว่างรอบสอบเทียบต้องอาศัยการใช้งานและการดูแลที่ถูกต้อง รวมถึงการตรวจสอบตามแผนของห้องปฏิบัติการ
บริการสอบเทียบ DLAB HiPette โดย CLC
CLC ให้บริการสอบเทียบปิเปต DLAB HiPette ตามขอบข่าย ISO/IEC 17025 โดยสามารถสอบถามช่วงปริมาตร วิธีการสอบเทียบ และขอบข่ายการรับรองของรายการที่ต้องการได้จากทีมงาน
การเลือกปิเปตให้เหมาะกับช่วงปริมาตรที่ใช้งาน และการสอบเทียบตามแผนของห้องปฏิบัติการ ช่วยให้มีข้อมูลสำหรับประเมินสมรรถนะของเครื่องและตัดสินใจว่าผลการจ่ายเหมาะกับงานหรือไม่
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
DLAB HiPette นึ่งฆ่าเชื้อได้หรือไม่?
รองรับการนึ่งฆ่าเชื้อ โดยต้องตรวจขอบเขต (ทั้งตัว/เฉพาะส่วนล่าง) และปฏิบัติตามอุณหภูมิ ระยะเวลา และขั้นตอนเตรียมเครื่องตามคู่มือของรุ่นนั้น หลังนึ่งควรปล่อยให้เครื่องแห้งและตรวจความพร้อมก่อนนำกลับมาใช้
DLAB HiPette มีช่วงปริมาตรใดบ้าง?
HiPette มีหลายรุ่นที่ครอบคลุมช่วงปริมาตรตั้งแต่ระดับไมโครลิตรถึงมิลลิลิตร ควรตรวจสอบช่วงปริมาตร ความละเอียด และทิปที่ใช้ร่วมกันจากตารางสเปกของรุ่นที่สนใจ และเลือกให้ตรงกับปริมาตรที่ใช้งานจริง
ควรสอบเทียบปิเปตเมื่อใด?
ควรกำหนดรอบสอบเทียบตามความเสี่ยง ความถี่ในการใช้งาน ลักษณะงาน และข้อกำหนดของห้องปฏิบัติการ หากปิเปตตกกระแทก ผ่านการซ่อม หรือมีอาการดูดจ่ายผิดปกติ ควรพักเครื่องและตรวจประเมินก่อนนำกลับไปใช้กับงานจริง
สนใจ DLAB HiPette หรือบริการสอบเทียบปิเปต
หากต้องการเลือกช่วงปริมาตรหรือทิปให้เหมาะกับงาน หรือสอบถามบริการสอบเทียบปิเปตตามขอบข่าย ISO/IEC 17025 สามารถติดต่อทีมงาน CLC เพื่อสอบถามข้อมูลรุ่นและสเปกเพิ่มเติมได้
BDS TEAM
เกี่ยวกับเรา
ประวัติความเป็นมา
สอบเทียบ
Pressure & Vacuum
Dimension
Temperature & Humidity
Torque & Force
Electrical
Mass & Balance
Glassware & Chemical
Medical
Flow
สอบเทียบนอกสถานที่
อบรม
Promotion
Pressure & Vacuum
Dimension
Temperature & Humidity
Torque & Force
Electrical
Mass & Balance
Glassware & Chemical
Others
บทความ
วีดีโอ
ข่าวสาร



