Temperature gauge (เกจวัดอุณหภูมิ) หรืออีกชื่อหนึ่งเรียกว่า Bimetal thermometer เป็นเครื่องมือวัดอุณหภูมิชนิดหนึ่ง ที่ใช้วัดอุณหภูมิในรูปแบบของเหลว ไอน้ำ หรือแก๊ส ซึ่งไหลผ่านก้านวัด (Probe) ที่ทำหน้าที่เป็นเซนเซอร์ (Sensor) ตัวเครื่องทำมาจากโลหะ หน้าปัดเป็นวงกลมและมีกระจกใสสามารถมองทะลุผ่านมาตรวัดซึ่งส่วนใหญ่เป็นเข็มวัด
หลักการทำงานของ Temperature gauge
เครื่องมือชนิดนี้มีก้านวัดยื่นออกมาจากตัวเครื่อง ซึ่งทำหน้าที่เป็นเซนเซอร์ (Sensor) วัดอุณหภูมิจากของเหลวที่ไหลผ่าน ด้านในเป็นขดลวดโลหะคู่ (Bimetal helix) ขดซ้อนกันหลายชั้นคลายสปริง (Multiple helix) ซึ่งขดลวดทั้งสองเส้นนี้ มีค่าสัมประสิทธิ์ในการขยายตัวที่แตกต่างกัน ทำให้เมื่อเจออุณหภูมิเส้นหนึ่งเกิดการโก่งตัว และอีกเส้นหนึ่งจะแปรผันไปตามอุณหภูมิ เช่นจะหดตัวเมื่อเจอความเย็น หรือขยายตัวเมื่อเจอความร้อน ทำให้เข็มวัดถูกดึงขยับตามอุณหภูมิที่อ่านได้ตามจริงที่หน้าปัด
หน่วยในการวัด
เป็นองศาเซลเซียส (°C) หรือสามารถปรับเป็นหน่วยอื่นได้ ถ้าหน้าปัดเป็นแบบ Digital
ประเภทของเครื่องมือวัด เกจวัดอุณหภูมิ
- มาตรวัดแบบเข็ม (Analog) ซึ่งมีแยกย่อยออกมาอีกหลายประเภท เช่น Probe วัดชนิดโผล่ด้านล่าง/โผล่ด้านหลัง ชนิดแบบสายวัดยาว ซึ่งข้อดี Temp Gauge แบบเข็มคือ หาซื้อง่าย ราคาถูก ตอบสนองอุณหภูมิได้รวดเร็ว
- มาตรวัดแบบตัวเลขดิจิตอล (Digital) ข้อดีคือ สามารถปรับฟังก์ชั่นเป็นหน่วยอื่นๆ ได้เช่น ฟาเรนไฮด์ แต่ข้อเสีย Temp Gauge แบบดิจิตอล มีราคาสูงกว่าแบบ Analog

อะนาล็อกกับดิจิทัล เลือกอย่างไร
เกจแบบเข็ม(อะนาล็อก)มีข้อดีคือ อ่านค่าง่าย มีความทนทาน เหมาะกับจุดที่ต้องการตรวจแล้วรู้ทันที ส่วนรุ่นดิจิทัลจะมีจอเลขทำให้สามารถอ่านค่าได้ละเอียดมากกว่า มีฟังก์ชันในการปรับแสดงองศาฟาเรนไฮต์ได้ และบางรุ่นมีการชดเชยอุณหภูมิอัตโนมัติและฟังก์ชันเตือนที่ช่วยลดความคลาดเคลื่อนจากผู้ใช้งาน ซึ่งการเลือกใช้งานขึ้นอยู่กับงานที่ผู้ใช้สามารถเลือกให้ตรงกับความต้องการอ่านค่าและสภาพแวดล้อมของหน้างานได้
วิธีการใช้งานและวิธีการเลือกใช้เครื่องมือเบื้องต้น
- ควรเลือกย่านอุณหภูมิที่ใช้งานให้เหมาะสมโดยครอบคลุมย่านใช้งานจริงเช่น ใช้งานช่วง 20-50 องศาเซลเซียส (°C) ควรเลือกเครื่องมือสเปกช่วงประมาณ 0-70 องศา เป็นต้น
- ขนาดหน้าปัดมีหลากหลายขนาด มีตั้งแต่ 2-6 นิ้ว ควรเลือกให้เหมาะสมกับหน้างาน ไม่ใหญ่เทอะทะหรือเล็กจนเกินไป
- ขนาดความยาวก้านวัด (Probe) และแบบชนิด มีให้เลือกหลากหลายขนาดเช่นกัน ตั้งแต่ขนาด 2-12 นิ้ว ให้เลือกขนาดที่เหมาะสมกับอุปกรณ์ที่ติดตั้ง ตามสเปกจะมีระบุขนาดและแบบชนิดไว้ชัดเจนอยู่แล้ว
- ติดตั้งเครื่องมือให้ดูเกลียวของเครื่องมือว่าเข้ากับเกลียวตัวรับอุปกรณ์ได้หรือเปล่า ต้องเป็นเกลียวขนาดเดียวกัน ตามสเปกจะมีระบุไว้ชัดเจนอยู่แล้ว
ข้อควรระวังในการใช้งาน
- ตรวจสอบสภาพ Probe ว่ามีการหักงอเสียรูปหรือไม่
- หมั่นเช็ดทำความสะอาดหน้าปัดเครื่องมืออยู่เสมอ เพื่อทำให้มองเห็นเกจวัดได้อย่างชัดเจนเวลาใช้งาน
- หมั่นตรวจสอบรอยรั่วซึมที่ซีลตัวเกลียวของเครื่องมือ ว่ามีรอยรั่วซึมออกมาบ้างหรือไม่
- หลีกเลี่ยงการใช้ของแข็งกระแทกแรงๆที่ตำแหน่งหน้าปัดกระจกหรือที่ตัวเครื่องมือ เพราะอาจจะทำให้แตกหรือซีลรั่วขึ้นได้
- ความถี่ในการสอบเทียบเกจวัดอุณหภูมิ ควรสอบเทียบเครื่องมือเป็นประจำอย่างน้อยตาม Due date ที่กำหนดไว้ทุกปีหรือพิจจารณาตามความบ่อยในการใช้งาน(หากมีการใช้งานบ่อย แนะนำว่าควรสอบเทียบมากกว่าปีละครั้ง) เพื่อตรวจสอบความเที่ยงตรงของ เกจวัดอุณหภูมิ อยู่เสมอ
วิธีการสอบเทียบเครื่องมือ Temperature Gauge
- นำเครื่องมือมา Solve อุณหภูมิและความชื้น ตามมาตรฐานของห้องปฏิบัติการ
- นำเครื่องมือ Temperature Gauge ที่ Solve อุณหภูมิและความชื้นแล้ว (DUC) มาทำการสอบเทียบโดยการจุ่มกับตัวสร้างอุณหภูมิ (Liquid Bath) ที่ Set ค่าอุณหภูมิที่ต้องการสอบเทียบไว้ (Standard)
- นำเครื่องมืออีกหนึ่งตัว (Standard IPRT) มาจุ่มเพื่อทำการ Compare ค่ากับ เกจวัดอุณหภูมิ (DUC) ที่ต้องการสอบเทียบ
- เมื่อค่าอุณหภูมินิ่งแล้ว จดบันทึกค่า
- ทำ Repeat ซ้ำ 5 ครั้ง และเฉลี่ยออกมาหนึ่งค่าเพื่อรายงานค่าลงในใบ Cert ต่อไป
การรับรอง Accredited
แล็บแคลิเบรชั่น แลบอราทอรี (Calibration Laboratory – CLC) ได้รับการรับรอง Accredit 17025 ทั้งสมอ. และ ANAB (In-Lab และ Onsite)
ข้อแนะนำ ในการส่งเครื่องมือสอบเทียบ
- รบกวนผู้ใช้งานถอดและเตรียมเครื่องมือก่อนเข้าไปรับงานหรือเข้าทำงาน Onsite
- ตรวจเช็คสภาพเครื่องมือ ว่าอยู่ในสภาพใช้งานปกติดีอยู่หรือเปล่า
- เช็คกระจกหน้าปัดว่ามีรอยแตกราวหรือเปล่า
- ก้านวัดอยู่ในสภาพปกติหรือเปล่า มีการหักงออยู่หรือไม่
- เกจวัดอยู่ในสภาพปกติอยู่หรือไม่หลังจากถอดออกมาจากผู้ใช้งาน โดยยกตัวอย่างและสังเกตุง่ายๆว่าเข็มวัดอยู่ในอุณหภูมิปกติเครื่องมือควรอยู่ประมาณ 25 องศา แต่ถ้าเข็มตกไปที่ 15 องศาแสดงว่าเครื่องมือที่รับมาน่าจะมีปัญหาและอาจจะสอบเทียบไม่ได้ ให้แจ้งให้ลูกค้าทราบทันทีเพื่อพิจารณาในการแก้ไขต่อไป
Ref.
ACCREDITATION DEPARTMENT OF THE LITHUANIAN ACCREDITATION AND STANDARDIZATION AGENCY
MKS
บริการสอบเทียบเครื่องมือวัด ซื้อเครื่องมือวัด
เกี่ยวกับเรา
ประวัติความเป็นมา
สอบเทียบ
Pressure & Vacuum
Dimension
Temperature & Humidity
Torque & Force
Electrical
Mass & Balance
Glassware & Chemical
Medical
Flow
อบรม
Promotion
Pressure & Vacuum
Dimension
Temperature & Humidity
Torque & Force
Electrical
Mass & Balance
Glassware & Chemical
Others
บทความ
วีดีโอ
ข่าวสาร



